Bảo dưỡng máy bơm Pentax theo mùa: lịch gợi ý cho cả năm

Nguyên tắc chung trước khi bắt đầu

1. Ngắt điện hoàn toàn và treo biển cảnh báo trước khi chạm vào bơm hoặc tủ điện.
2. Đọc hướng dẫn của model, vì chu kỳ bôi trơn, thay dầu khác nhau tùy dòng.
3. Phần điện do thợ điện có chuyên môn thực hiện.
4. Ghi chép mọi việc đã làm, ngày giờ, tình trạng, vật tư thay thế. Xem bài viết về nhật ký vận hành.
5. Có sẵn phụ tùng cơ bản. Xem bài viết về danh mục phụ tùng nên dự phòng.
6. Làm sạch trước khi kiểm tra: bụi bẩn che mất dấu hiệu rò rỉ, ăn mòn.

Việc làm hằng tuần hoặc hằng tháng (mọi mùa)

Những việc nhẹ, mất vài phút nhưng phát hiện sớm bất thường:

• Nhìn và nghe: bơm chạy có êm không, có tiếng lạ, rung bất thường?
• Quan sát rò rỉ ở phớt, mối nối, thân bơm.
• Đọc đồng hồ áp suất, so với giá trị bình thường.
• Sờ nhẹ vỏ motor (khi bơm vừa chạy, cẩn thận bỏng): nóng bất thường là dấu hiệu cần kiểm tra.
• Kiểm tra phao, công tắc áp hoạt động đúng.
• Quan sát tủ điện: đèn báo, mùi khét, dấu hiệu côn trùng.
• Với bơm hồ bơi, hồ cá: làm sạch giỏ lọc rác. Xem các bài viết về bơm hồ bơi gia đình và hồ cá Koi.
• Với bơm hố thu, tầng hầm: thử chạy tay từng bơm, kiểm tra phao báo mức cao.

Việc làm hằng quý (mỗi 3 tháng)

• Vệ sinh lọc Y, rọ hút, lưới lọc.
• Kiểm tra van một chiều, van chân: có kẹt, rò không.
• Siết lại các đầu nối điện trong tủ và hộp đấu dây (khi đã ngắt điện).
• Thử nút test của thiết bị chống giật (RCD/ELCB).
• Kiểm tra bệ máy, bulong chân đế, có lỏng, nứt không.
• Kiểm tra khớp nối mềm, giá đỡ ống.
• Kiểm tra dây cáp điện: trầy xước, nứt, đầu nối.
• Với bơm có núm tra mỡ: bôi mỡ theo chu kỳ khuyến cáo.
• Chạy thử luân phiên bơm dự phòng.

Việc làm mỗi sáu tháng

• Kiểm tra áp nạp bình tích áp (đo khi áp nước bằng 0). Xem bài viết về bình tích áp.
• Kiểm tra phớt cơ khí: rò rỉ nhỏ giọt, dấu hiệu mòn. Xem bài viết về phớt cơ khí.
• Kiểm tra ổ bi: nghe tiếng, kiểm tra độ rơ trục khi đã ngắt điện.
• Vệ sinh bên ngoài motor, đảm bảo thông gió, cánh quạt không bám bụi.
• Đo dòng điện khi chạy, so với dòng định mức trên nhãn.
• Dặm sơn chống gỉ ở vị trí trầy xước, đặc biệt vùng ven biển. Xem bài viết về bơm cho nhà ven biển.
• Kiểm tra nối đất.

Việc làm mỗi năm

• Bảo dưỡng tổng thể: tháo kiểm tra cánh, vòng chống mòn, phớt, ổ bi nếu có điều kiện.
• Thay gioăng, O-ring khi tháo bơm.
• Thay dầu buồng dầu (với bơm chìm có buồng dầu) theo khuyến cáo.
• Đo cách điện motor nếu có thiết bị.
• Kiểm tra toàn bộ tủ điều khiển: tiếp điểm khởi động từ, rơ le nhiệt, thiết bị bảo vệ. Xem bài viết về tủ điều khiển và phao.
• Đối chiếu hiệu suất: so lưu lượng, áp suất, dòng điện hiện tại với số liệu ban đầu.
• Cập nhật danh mục phụ tùng dự phòng, loại bỏ món quá hạn.
• Đánh giá có nên thay, nâng cấp không. Xem bài viết về nâng cấp hệ thống bơm cũ.

Lịch theo mùa tại Việt Nam

Trước mùa mưa bão (khoảng một đến hai tháng trước)

Mùa mưa là lúc hệ thống thoát nước làm việc nhiều nhất. Hãy:

• Kiểm tra toàn bộ bơm thoát nước, bơm chìm nước thải Pentax, hố thu, phao.
• Hút bùn, rác đáy hố thu, thông song chắn rác.
• Kiểm tra tủ điện chống ẩm, nâng cao nếu cần.
• Thử chạy từng bơm, thử báo động mức cao.
• Chuẩn bị nguồn điện dự phòng, máy phát.
• Bổ sung phụ tùng: phao, phớt, tụ điện.

Xem chi tiết trong bài viết về chuẩn bị hệ thống bơm cho mùa mưa bão.

Trong mùa mưa

• Kiểm tra hố thu sau mỗi trận mưa lớn.
• Vệ sinh lọc, rọ hút khi nước đục.
• Quan sát tủ điện ẩm, mốc.
• Che chắn bơm ngoài trời.
• Với giếng khoan, kiểm tra nước đục sau mưa.

Trước mùa khô, mùa tưới

• Kiểm tra bơm tưới, bơm giếng, bơm tăng áp Pentax cho tưới.
• Vệ sinh đường ống, béc tưới, lọc. Xem bài viết về tưới nhỏ giọt và phun mưa.
• Kiểm tra mực nước giếng, điều chỉnh độ sâu đặt bơm nếu cần.
• Chạy thử toàn hệ thống có tải.
• Kiểm tra nguồn điện, dây dẫn cho bơm đặt xa.

Trong mùa khô, mùa nắng nóng

• Theo dõi nhiệt độ motor, thông gió phòng bơm.
• Kiểm tra mực nước nguồn, tránh chạy khô.
• Vệ sinh tản nhiệt, quạt.
• Với hồ bơi, hồ cá: tăng thời gian lọc, kiểm tra thường xuyên. Xem các bài viết tương ứng.
• Với tháp giải nhiệt: kiểm tra xử lý nước. Xem bài viết về làm mát giải nhiệt nhà xưởng.

Mùa lạnh ở vùng cao

• Bọc cách nhiệt đường ống lộ thiên.
• Xả nước khỏi bơm và ống nếu nghỉ lâu ở nơi lạnh sâu.
• Kiểm tra gioăng, cao su chịu lạnh. Xem bài viết về máy bơm cho vùng núi, cao nguyên.

Sau mùa vụ hoặc khi cho bơm nghỉ dài

• Xả sạch nước, rửa bằng nước ngọt (đặc biệt nước mặn, nước nhiễm phèn).
• Làm khô, che chắn, bảo quản nơi thoáng.
• Quay trục bằng tay định kỳ để tránh kẹt.
• Bảo vệ tủ điện khỏi ẩm, côn trùng.
• Chạy thử ngắn định kỳ nếu có thể.

Checklist gọn để in dán

Hằng tuần: nghe, nhìn, đọc áp, kiểm tra rò rỉ. Hằng quý: vệ sinh lọc, kiểm tra van, siết đầu nối, thử RCD, bôi mỡ. Sáu tháng: áp nạp bình, phớt, ổ bi, dòng điện, nối đất, sơn chống gỉ. Hằng năm: bảo dưỡng tổng thể, thay gioăng, dầu, đo cách điện, kiểm tra tủ. Trước mùa mưa: hố thu, phao, nguồn dự phòng. Trước mùa khô: đường ống tưới, giếng, chạy thử. Khi nghỉ dài: xả, khô, che, quay trục.

Khi nào không nên tự làm

Một số việc nên giao cho thợ chuyên môn hoặc đơn vị bảo dưỡng: tháo bơm có động cơ lớn, thay phớt, thay ổ bi, sửa chữa điện, cân tâm khớp nối, đo cách điện. Làm sai có thể gây hỏng nặng hơn và mất bảo hành. Hãy xem bài viết về chính sách bảo hành máy bơm để biết điều kiện giữ bảo hành khi tự bảo dưỡng.

Tiết kiệm chi phí nhờ bảo dưỡng

Bảo dưỡng không phải chi phí, mà là khoản đầu tư có lãi: giảm hỏng đột xuất, giảm điện năng khi bơm luôn ở trạng thái tốt, kéo dài tuổi thọ, giảm thời gian dừng máy. Xem bài viết về chi phí vòng đời để thấy rõ khoản tiết kiệm này. Khi cần bổ sung bơm hoặc phụ tùng, bạn có thể tham khảo bảng giá máy bơm Pentax và catalogue máy bơm Pentax.

Công ty TNHH Thuận Hiệp Thành, đại lý cấp 1 chính thức của Pentax tại Việt Nam, hỗ trợ tư vấn kế hoạch bảo dưỡng và phụ tùng phù hợp từng model.